Pozostawanie bez przewodnika – w pozycji stojącej, siedzącej lub warującej

Cal i warunki nauczania. Ćwiczenia z tego zakresu wpajają karność i posłuszeństwo, a równocześnie przygotowują psa do pozostawania na miejscu w różnych okolicznościach, do pilnowania przedmiotów i osób. Do ćwiczeń tych można przystąpić, gdy pies umie już na rozkaz siadać, warować i stać. Bodźce warunkowe: rozkaz „stój, zostań!”, „siad, zostań!” lub „waruj, zostań!” oraz ruch ręki w kierunku psa. Bodźce bezwarunkowe: szarpnięcie smyczą lub linką do tyłu oraz działanie rąk. Technika nauczania. Na rozkaz „zostań!” pies powinien pozostać w tej samej pozycji, w jakiej się znajdował w czasie podania komendy. Najpierw uczy się psa pozostawania w pozycji warującej, na rozkaz „waruj, zostań!”. Jeśli po wygłoszeniu komendy i podaniu sygnału optycznego pies nie pozostaje na miejscu w żądanej pozycji, należy szybko podbiec do niego oraz zmusić naciskiem ręki i krótkim szarpnięciem smyczy do przyjęcia pozycji. Dopiero gdy pies nauczy się pozostawać w pozycji warującej, można przystąpić do następnego ćwiczenia, w którym na rozkaz „siad, zostań!” i bodziec bezwarunkowy, zastosowany w podobny sposób jak w ćwiczeniu 3, działa się na psa, gdy nie zajmuje żądanej pozycji. Po kilku ćwiczeniach, gdy już opiekun może swobodnie oddalić się od psa na długość smyczy w bok, w przód i do tyłu, przystępuje się do tych samych ćwiczeń na długiej lince. W miarę postępów w nauce przewodnik odchodzi od psa na coraz większą odległość, okrąża go, wreszcie puszcza smycz lub linkę i oddala się w różnych kierunkach, zawsze bacznie obserwując zachowanie się swego podopiecznego. Gdy pies już zachowuje się dobrze w każdej pozycji, nie zmieniając jej, możemy przystąpić do ćwiczeń pozostawania bez smyczy, stopniowo zwiększając czas przetrzymywania psa w danej pozycji i odległości, w jakiej powinien pozostawać. Po każdym dobrze wykonanym ćwiczeniu trzeba psa przywołać do siebie lub powrócić do niego, pochwalić go i nagrodzić smakołykiem.

Nauka biegania bez smyczy

Po opanowaniu tego ćwiczenia można przystąpić do następnej fazy nauki biegania bez smyczy – na rozkaz. Chcąc np. po skończonych zajęciach puścić psa luzem, aby wybiegał się, opiekun powinien w momencie odpinania smyczy dać najpierw rozkaz „waruj!”. Dopiero gdy pies przyjmie żądaną pozycję, można go wysłać luzem przed siebie rozkazem „biegaj!” z równoczesnym ruchem prawej ręki wskazującej kierunek przed siebie. W tym wypadku nagrodą za wykonanie polecenia jest dla psa możność swobodnego poruszania się, toteż wystarczy kilkakrotne powtórzenie ćwiczenia, aby wychowanek skojarzył sobie rozkaz lub odpowiedni znak z następującą potem przyjemnością korzystania z nie- krępującej swobody. W dalszych ćwiczeniach pomija się rozkaz słowny wysyłając psa przed siebie samym ruchem ręki.

Bieganie tylko na rozkaz i przychodzenie do nogi

Cel i warunki nauczania. Przerabianie z psem ćwiczeń z tego zakresu przyczynia się do rozwijania jego spostrzegawczości i orientacji, wyrabiania karności i większego przywiązania do przewodnika. Ponadto przy gotowuje psa w pewnym stopniu do następnych ćwiczeń. Bodźce warunkowe: rozkaz: „biegaj!” „noga!”, znak optyczny. Bodźce bezwarunkowe: szarpnięcie linką i nagroda. Technika nauczania. U psów istnieje nawyk polegający na tym, że z chwilą zwalniania ich ze smyczy natychmiast zrywają się do biegania. W myśl jednak zasad tresury każdą czynność psa powinien poprzedzać rozkaz jego opiekuna. Dlatego pierwsze ćwiczenia należy przerabiać na lince z siedzącym lub warującym psem przy nodze. Opiekun wydaje mu rozkaz „biegaj!” z jednoczesnym wskazaniem kierunku, a następnie przywołuje go komendą „noga!” i w ślad za tym krótkim szarpnięciem linki pociąga do siebie psa, który powinien zająć przy nodze opiekuna jedną z wyćwiczonych pozycji. Za wykonanie rozkazu chwali się go i nagradza smakołykiem.

Warowanie

Na rozkaz „waruj!” pies musi położyć się opierając cały tułów o podłoże i mając przednie nogi wyciągnięte przed siebie. Musi on wykonywać ten rozkaz zarówno z pozycji siedzącej, jak i stojącej, w miejscu i w ruchu. Przewodnik chwyta prawą ręką za smycz w pobliżu obroży, daje rozkaz „waruj!” i zaraz po tym zmusza psa serią szarpnięć w dół do położenia się. Jeżeli pies stawia opór, przewodnik naciska na kłąb psa prawą ręką lub chwyta za przednie kończyny, wyciągając je do przodu; w ten sposób zmusza go do przyjęcia żądanej pozycji. Jeżeli mamy do czynienia z psem oporniejszym, można zastosować jeszcze inny sposób zadziałania nań bodźcem mechanicz nym. Opiekun wypuszcza smycz z ręki, staje okrakiem nad kłębem siedzącego psa, następnie wydaje rozkaz „waruj”, pochyla się, chwytając obiema rękami za przednie kończyny wychowanka i wyciąga je do przodu, a jednocześnie robiąc przysiad naciska pośladkami na kłąb psa. W ten sposób pies zmuszony zostaje do przyjęcia pozycji warującej. W tym jednak wypadku rozkaz „waruj!” powinien być wydany nieco ostrzej, gdyż bodziec bezwarunkowy jest silniejszy. Z chwilą gdy pies znajdzie się w pozycji warującej, należy go pochwalić i nagrodzić smakołykiem.

Siadanie

Na rozkaz „siad!” pies powinien przyjąć prawidłową pozycję siedzącą, niezależnie od tego, czy pozostawał na komendę w miejscu, czy znajdował się w ruchu. Ćwiczenie siadania pies może wykonywać z pozycji stojącej i warującej. Smycz należy trzymać zawsze w prawej ręce. Gdy pies stoi po wydaniu rozkazu „siad!” lewa ręka powinna się znajdować na zadzie psa i przyciskać go zdecydowanie do dołu, Za każdym razem gdy pies wstaje, czynność tę należy powtórzyć. Ucząc psa siadania w pozycji warującej, trzeba po uprzednim podaniu rozkazu „siad!” lewą rękę trzymać na jego zadzie, natomiast prawą podciągnąć psa do góry za pomocą smyczy. Po kilkakrotnym powtarzaniu tych ćwiczeń pies będzie przyjmował żądaną pozycję na sam bodziec warunkowy.

Stanie, siadanie i warowanie przy nodze opiekuna

Cel i warunki nauczania. Przyzwyczajenie psa do wykonywania tych czynności na rozkaz ma charakter wychowawczy. Ćwiczenia te stanowią samodzielne fragmenty tresury, mające zastosowanie w nauczaniu czynności złożonych oraz w pracy z człowiekiem. Bodźce warunkowe: rozkazy „stój!”, „siad!”, i „waruj!” oraz znaki optyczne podawane ręką. Bodźce bezwarunkowe: środki mechaniczne w postaci działania smyczy, obroży zwykłej lub kolczastej oraz nacisk ręki, wzmocnione bodźcem pokarmowym (smakołyk). Technika nauczania. Stanie. Na rozkaz „stój!” lub znak ręki pies powinien wstać niezależnie od pozycji, w jakiej się znajduje i pozostać na miejscu aż do otrzymania- następnego rozkazu słownego lub znaku optycznego. Rozkaz „stój!” pies najszybciej przyswaja podczas codziennej pielęgnacji. Jeśli usiłuje on zmienić pozycję, przewodnik podaje rozkaz „stój!”, następnie chwyta psa lewą ręką za podbrzusze, zmuszając go do przyjęcia pozycji stojącej. Można też nauczyć psa, aby wykonywał ten rozkaz z pozycji warującej lub siedzącej. Przewodnik daje mu rozkaz „stój!”, następnie podtrzymując psa lewą ręką pod brzuch podnosi go do pozycji stojącej, a prawą ręką podrywa wychowanka smyczą do góry nieco w przód.

Chodzenie przy nodze, bez smyczy

Cel i warunki nauczania. Naukę chodzenia przy nodze, bez smyczy rozpoczynamy po należytym opa nowaniu przez psa umiejętności prawidłowego chodzę nia na smyczy. Pies wytresowany musi iść luzem przy nodze przewodnika, bez rozkazu nie wolno mu zmieniać tej pozycji, nawet w razie zmiany tempa czy kierunku marszu. Bodźce warunkowe: rozkaz „równaj!” oraz uderzenie dłonią lewej ręki po lewym udzie. Bodźce bezwarunkowe, smakołyk i po głaskanie. Technika nauczania. W czasie marszu z psem pro wadzonym na smyczy i poprawnie idącym przy nodze przewodnik puszcza smycz na ziemię tak, aby pies tego nie odczuł. Jeśli po kilku takich próbach pies zachowuje się poprawnie, należy odpiąć smycz i pozwolić mu iść swobodnie przy nodze. W razie potrzeby używa się już tylko słownego rozkazu „równaj!”, a po poprawnym zareagowaniu psa nagradza si$ go smakołykiem i chwali.

Chodzenie przy nodze, na smyczy

Cel i warunki nauczania. Ćwiczenie to ma charakter wychowawczy. Pies nie tresowany nie znosi przy musu i na początku nauki stawia opór. Głównym więc zadaniem tego ćwiczenia jest przełamanie oporu psa i zmuszenie go do bezwzględnego podporządkowania się przewodnikowi.
Bodźce warunkowe: komenda „równaj! i uderzenie dłonią lewej ręki po lewym udzie. Bodźce bezwarunkowe: pociągnięcie, szarpnięcie smyczą, nagroda. Technika nauczania. Na rozkaz „równaj!” pies trzymany luźno na smyczy powinien iść tuż przy lewej nodze przewodnika, tak aby jego prawa łopatka znajdowała się obok lewego kolana przewodnika. W ćwiczeniu tym przewodnik trzyma koniec smyczy w prawej ręce, a lewą ręką chwyta w połowie, w miarę potrzeby wydłużając ją lub skracając. Smyczy nie można trzymać zbyt krótko. Tylko luźne trzymanie jej pozwala na kontrolowanie ćwiczonego psa w nauce prawidłowego chodzenia przy nodze oraz na stopniowe przygo towanie go do chodzenia bez smyczy. Nie można pozwolić psu na wybieganie w przód lub pozostawanie w tyle, jak również na odchodzenie w bok; za każdy taki błąd należy powtórzyć rozkaz „równaj!” z jednoczesnym szarpnięciem smyczą lub obrożą kolczastą, a za prawidłowe wykonanie rozkazu nagradzać smakołykiem i chwalić. Przewodnik dając rozkaz „równaj!” rozpoczyna marsz zwykłym krokiem, a następnie, na opór stawiany przez psa reaguje powtórzeniem rozkazu i ostrym, lecz krót kim szarpnięciem smyczą (a nie długotrwałym równo miernym ciągnięciem). Z chwilą gdy pies podąży na przód i zrówna się z nogą przewodnika, należy natych miast go pochwalić i nagrodzić smakołykiem. W miarę postępów w tej nauce należy w ćwiczeniach wprowadzać zwroty „w prawo”,, w lewo”, „w tył”, wy konując ósemkę, idąc powoli lub biegiem

Tresura podstawowa

Tresura podstawowa ma na celu całkowite podporządkowanie psa przewodnikowi, wyrobienie w nim posłuszeństwa, nauczenie pewnych określonych czynności i zwiększenie jego sprawności fizycznej. Osiągnięcie tego celu jest niezbędnym warunkiem dalszego specjalistycznego szkolenia, bez Względu na rodzaj pracy, do jakiej pies ma być przygotowany w przyszłej służbie człowieka.
Bez tresury podstawowej nie można wyszkolić psa na obrońcę, stróża mienia publicznego, tropiciela, przewodnika niewidomych itp. Dlatego muszą być przerobione z nim wszystkie rodzaje opisanych w tym rozdziale ćwiczeń, których jest dwadzieścia, a mianowicie:

  1. chodzenie przy nodze, na smyczy,
  2. chodzenie przy nodze, bez smyczy,
  3. stanie, siadanie i warowanie, przy nodze przewodnika,
  4. bieganie tylko na rozkaz i przybieganie do nogi,
  5. pozostawanie bez przewodnika w pozycji stojącej, siedzącej i warującej,
  6. przychodzenie i pozostawanie przy nodze opiekuna.
  7. stawanie do badania i przeglądów weterynaryj nych,
  8. aportowanie,
  9. oddawanie głosu (szczekanie) na rozkaz,
  10. siadanie, warowanie i stawanie na rozkaz sło wny i znaki optyczne podawane z odległości,
  11. zatrzymywanie się w ruchu,
  12. podążanie naprzód we wskazanym kierunku,
  13. czółganie,
  14. pokonywanie różnych przeszkód,
  15. pokonywanie przeszkód z trzymanym w zębach aportem,
  16. pływanie i aportowanie z wody,
  17. niepodejmowanie pokarmu znalezionego lub po dawanego przez osobę obcą,
  18. pilnowanie różnych przedmiotów,
  19. zachowanie się w środkach lokomocji,
  20. spokojne reagowanie na wystrzały i inne silne bodźce akustyczne.

Ćwiczenie z zastosowaniem prądu

Z psami wyjątkowo agresywnymi w stosunku do innych przedstawicieli tegoż gatunku lub kotów, kiedy opisane metody są mało skuteczne, można przeprowadzić ćwiczenie z zastosowaniem prądu elektrycznego jako bodźca, który skuteczniej zadziała na zwierzę hamująco niż obroża kolczasta. Za najlepsze źródło prądu zmiennego o małej mocy, nieszkodliwego dla psa. służy induktor szkolny, napędzany ręcznie za pomocą obracanej korbki. Do takiego induktora dołączamy dwa kabelki (izolowane przewody elektryczne) – krótszy i dłuższy. Koniec dłuższego przewodu, 10-metrowej długości, oswobodzony z izolacji, przymocowujemy do założonej psu metalowej obroży, natomiast koniec krótszego przewodu wbijamy do ziemi za pomocą dokładnie przymocowanego doń gwoździa. Poczyniwszy takie przygotowania pozostawiamy przy induktorze pomocnika, a sami doprowadzamy swego wychowanka, oczywiście na  smyczy, do innego zwierzęcia (psa, kota, itp.). Z chwilą kiedy ten przyjmie postawę wrogą wobec spokojnie zachowującego się przeciwnika z wyraźnym zamiarem zaatakowania go, przygotowany na to pomocnik (który powinien przez cały czas pilnie obserwować zachowanie się szkolonego psa) powinien energicznie pokręcić korbką induktora. Wytworzony wskutek takiego napędu prąd elektryczny w induktorze popłynie dłuższym przewodem do metalowej obroży atakującego psa i zadziaławszy nań rażąco powstrzyma go od agresji. Ćwiczenie to należy powtarzać w różnych miejscach i okolicznościach aż do skutku. Zwykle już po trzech lekcjach z użyciem induktora Wygasają u psa niepożądane odruchy agresywności.